WIL JE EEN HIT? BEDENK EEN DANSJE! 🤠

#gitupchallenge en TikTok als hitfabriek

📝 25 juli 2019

Toen ik tijdens een regenachtige vakantiedag TikTokkend mijn dag spendeerde scrolde ik langs de #gitupchallenge. Een Amerikaanse politieagent, een Britse scholier, een paardenmeisje, een moeder met haar zoon, twee gespierde broers en talloze andere mensen deden hetzelfde dansje. Ze worden geïnstrueerd door zanger Blanco Brown die met de lyrics van zijn nummer The Git Up precies vertelt wat je moet doen. “Take it to the left now and dip” of “Now cool down and have a good time”. Je zou het kunnen zien als een dansbare aflevering van Nederland in Beweging of een moderne versie van Soca Boys’ “Follow the leader”. Tijdens dancehall lessen die ik in ooit volgde leerde ik dat dit muziekgenre zijn naam kreeg doordat in Jamaicaanse clubs (danshallen) de DJ’s hun beats opzetten en de MC’s de feestgangers vertellen welke danspas ze moeten maken. Brown doet precies hetzelfde. Het interessante is dat door TikTok een dansje op muziek niet alleen leuk is. Het is dé ideale manier om van je single een hit te maken.

TikTok zou je kunnen zien als een Instagram voor video’s. Met 500 miljoen dagelijkse gebruikers en 800 miljoen mensen die de app geïnstalleerd hebben is de app het hardst groeiende social media platform van het moment. Het is niet alleen in het Westen populair, maar (juist) ook in Aziatische landen. Wat de app uniek maakt is dat het, in tegenstelling tot Facebook, Instagram en Snapchat, niet in Amerikaanse handen is maar een Chinese eigenaar heeft. Dit heeft tot gevolg dat je de video’s op een compleet andere manier krijgt voorgeschoteld. In plaats van ons eerst te leren kennen, bijvoorbeeld op basis van de vrienden die je hebt, bepaalt bij TikTok het algoritme zelf wat we moeten kijken. Vervolgens beslist de app op basis van wat we liken door welke video’s we scrollen.

Op Twitter bestaat een post uit tekst. Op Facebook bestaat een post uit tekst met een afbeelding, link of video. Op Instagram post je een afbeelding met daarbij een caption. Bij TikTok draait het om een 15 seconden durende video, die vaak gepaard gaat met muziek. Dit zorgt ervoor dat de content ontzettend memeable is. TikTokkers playbacken een nummer mee, beelden uit wat er gezongen wordt of reageren op de lyrics. Andere TikTokkers kopiëren dit en zo ontstaan vluchtige trends, die in de app challenges heetten. Door TikToks onvoorspelbare algoritme komen video’s niet automatisch in de feed van je vrienden terecht, zoals we van andere social media kanalen gewend zijn. Daar staat tegenover dat het algoritme wel één van de video’s kan pushen zodat je veel meer kijkers krijgt dan alleen je vrienden. In die grilligheid hebben de challenges de belangrijke rol om mensen bij elkaar te brengen. Ze geven gebruikers een gevoel van verbondenheid. Zo staat bij de #milkshakechallenge een groep van 3 mensen gearmd en op de beat van het gelijknamige nummer van Kelis springt elke keer één iemand in het midden. Met de #badguyspongebobtwist transformeren mensen zich in een SpongeBob karakter op het nummer ‘bad Guy’ van Billie Eilish. En bij de #gitupchallenge geven TikTokkers Blanco Browns choreografie een eigen draai.

Voordat Brown zijn nummer officieel uitbracht postte hij een video op zijn Instagram met het dansje. Een dag later postte hij een video van zijn neefje die het dansje deed. Binnen 3 dagen kreeg het dansje een eigen hashtag en verspreidde het via TikTok in sneltreinvaart. Inmiddels, drie maanden later, hebben 2,5 miljoen mensen op TikTok #thegitupchallenge gedaan en bestookt het nummer van Brown ook de echte hitlijsten. Het is niet de eerste keer dat TikTok ervoor zorgt dat muziek viral gaat. Old Town Road van Lil Nas X, die inmiddels al voor de veertiende week bovenaan de Amerikaanse Billboard hitlijsten prijkt, heeft ook zijn succes aan TikTok te danken. Het ritueel bij dit nummer is dat TikTokkers, zodra de beat valt, in een cowboy transformeren: de #yeehawchallenge.

Om een challenge te worden moet een nummer ruimte bieden aan TikTokkers om er iets mee te doen. Het moet een soort decor voor hun performance kunnen zijn. Bijvoorbeeld doordat het uitlokt om erop te dansen, zoals bij de #thegitupchallenge. Doordat het een sterke beat heeft, zoals bij de #yeehawchallenge. En het werkt goed om een minimale songtekst te hebben. Bij het nummer Steppin’ van Supa Dupa Humble zingt de zanger alleen “I don’t know” en laat tussendoor stiltes vallen. Tijdens de stiltes houden TikTokkers een papier voor zich met daarop geschreven op welke types ze vallen (Hockeymeisjes? “I don’t know” Fitgirls? “I don’t know”). Toen TikTok doorkreeg dat Supa Dupa Humble’s hit aansloeg, gaf het bedrijf hem tips om nog meer mensen met zijn muziek aan te spreken. Onder andere het kort houden (tussen 11 en 15 seconden) en een goede thumbnail horen volgens Tiktok’s data bij het recept voor succes, vertelde de artiest tijdens een interview met journalist Alyssa Beresnak voor The Ringer.

Volgens Beresnak zorgt TikTok’s populariteit voor een shift in de muziekindustrie. Ze sprak verschillende muzikanten die niet eerst muziek maken en dan naar het platform kijken, ze kijken welke muziek het best op het platform past. TikTokkers willen hun kunstje in een zo kort mogelijke tijd laten zien en artiesten passen hun muziek hierop aan. Nu duurt een nummer gemiddeld 3 minuten, maar door TikTok zou dat weleens veel korter kunnen worden: 1 minuut of zelfs 15 seconden. Beresnak voorspelt ook dat artiesten hun verhalen niet meer via albums zullen vertellen, maar via losse singles.

TikTok’s virale challenges bieden muzikanten een nieuwe weg naar succes en, doordat de ingrediënten vrij duidelijk zijn, lijkt een hit scoren een kat-in-‘t bakkie. Toch is niets minder waar. Zo nodigt ook Marco Borsato, een oude rot in het vak, zijn fans uit om met hem te dansen op zijn nummer Hoe het danst (#hoehetdanst), maar die challenge slaat toch minder aan. TikTok’s challenges hebben een schijn spontaniteit. Het lijkt alsof de Amerikaanse politieagent scrollend op TikTok de #gitupchallenge tegenkomt en meteen meedoet, maar het vergt behoorlijk wat oefening om het dansje goed in te studeren. Dat weet ik uit ervaring. Voor onervaren dansers is Browns tutorial video zeker geen overbodige luxe. Harvey Bass, de Britse scholier die een van de populairste versies van de #gitupchallenge maakte, volgt Browns instructies op alsof het niks is. Nonchalant danst hij door de schoolkantine. Pas als je meer video’s van hem bekijkt wordt duidelijk dat hij een professionele danser is.

Hits uit de charts vinden hun weg naar TikTok en hits in TikTok vinden ook hun weg naar de charts. Met TikTok is er een nieuw platform voor muziek bijgekomen dat we in de gaten moeten houden. Op het platform heeft muziek een andere, meer ondergeschikte, rol. Gebruikers luisteren niet alleen naar een nummer of zingen het mee, ze doen er ook iets mee. De muziek is een ingrediënt voor hun eigen performance. De regels om te scoren lijken vrij duidelijk en muzikanten kunnen er gemakkelijk om inspelen. Toch blijft succes nog even onvoorspelbaar. Als iedereen nu nummers met dansinstructies zou maken, worden de challenges al snel minder interessant. Het leuke is juist dat gebruikers hun eigen creativiteit gebruiken. Ze moeten met een nummer kunnen doen wat zij willen. Om de challenges meme-able te houden moeten ze onvoorspelbaar en soms totaal onlogisch blijven. En daarmee de muziek die daarbij hoort.

Share this article: Facebook, Tweet this